W skrócie
Przy bezzębiu bez implantów stosuje się protezę całkowitą osiadającą, najczęściej akrylową, która trzyma się na zasadzie przyssania do dziąsła i podniebienia. Stabilniejsze są rozwiązania na implantach: proteza ruchoma na zatrzaskach (overdenture) albo most na całym łuku. Wybór zależy od stanu kości i śluzówki, zdrowia ogólnego i budżetu, a możliwość implantacji ocenia protetyk.
Jakie protezy stosuje się przy całkowitym bezzębiu?
Są cztery grupy: dwie bez implantów i dwie na implantach. Proteza całkowita zastępuje wszystkie zęby w szczęce lub żuchwie, czyli w całym łuku zębowym. Zwykle jest to uzupełnienie ruchome, które pacjent sam wyjmuje.
| Rozwiązanie | Na czym się utrzymuje | Zdejmowane przez pacjenta | Wymaga implantów | NFZ |
|---|---|---|---|---|
| Proteza akrylowa osiadająca | przyssanie do błony śluzowej | tak | nie | tak |
| Proteza elastyczna | błona śluzowa, po ocenie protetyka | tak | nie | nie |
| Proteza na implantach (overdenture) | zatrzaski na implantach | tak | tak | nie |
| Most na całym łuku (All-on-4, All-on-6) | przykręcenie do 4 lub 6 implantów | nie | tak | nie |
Proteza akrylowa osiadająca
Bez implantów to podstawowe rozwiązanie: akrylowa płyta w kolorze dziąsła przylega do błony śluzowej dzięki przyssaniu, czyli adhezji. W razie potrzeby przyssanie wspomaga klej. Komfort zależy od podłoża protetycznego, a trzy ograniczenia warto znać przed decyzją:
- Płyta górnej protezy pokrywa całe podniebienie, więc na początku może pojawić się odruch wymiotny oraz słabsze czucie smaku i temperatury.
- Siły żucia idą na dziąsło i kość, co z czasem przyspiesza resorpcję kości.
- Protezę akrylową podściela się albo wymienia mniej więcej co 3-5 lat, bo zmienia się podłoże.
Czy przy całkowitym bezzębiu można mieć protezę elastyczną?
To zależy od oceny protetyka. Protezy elastyczne robi się z termoplastu (nylon, akron, silikon). Są cieńsze i lżejsze od akrylowych i nie mają metalu, co przydaje się przy alergii na metal. Dentrum.pl opisuje je jednak głównie jako alternatywę dla protez częściowych z klamrami w kolorze dziąsła. Acetal to z kolei materiał do klamer w protezach częściowych, więc przy bezzębiu nie jest punktem wyjścia.
Proteza na implantach (overdenture)
Overdenture to proteza ruchoma wpinana w zatrzaski na implantach. Siedzi stabilniej niż osiadająca, a pacjent zdejmuje ją do czyszczenia. To kompromis między protezą ruchomą a stałą. Wymaga wcześniejszego wszczepienia implantów, a etapy leczenia implantem rozpisujemy osobno.
Most na całym łuku: All-on-4 i All-on-6
All-on-4 i All-on-6 to stały most przykręcony do 4 lub 6 implantów, którego pacjent nie zdejmuje samodzielnie. Jest jedynym rozwiązaniem stałym, gdy w szczęce nie ma własnych zębów. W odróżnieniu od mostu na własnych zębach opiera się na implantach, a nie na oszlifowanych zębach filarowych.
Od czego zależy wybór protezy?
Nie ma jednej najlepszej protezy: decydują warunki anatomiczne jamy ustnej i oczekiwania pacjenta. Protetyk ocenia cztery rzeczy:
- stan kości i podłoża, czyli czy dają oparcie dla protezy albo implantów;
- zdrowie ogólne, od którego zależy, czy można wykonać zabieg implantacji;
- tolerancję płyty na podniebieniu;
- budżet i czas, jaki pacjent może poświęcić na leczenie.
Zadałabym protetykowi dwa pytania: czy kość pozwala na implanty i ile wizyt obejmuje każda opcja.
Ile kosztuje proteza przy całkowitym braku zębów?
Rozstrzał jest duży: ruchoma proteza akrylowa to najtańsza opcja, a most na całym łuku kosztuje dziesiątki tysięcy złotych. Według cennika jednego z gabinetów All-on-4 to 28 000-35 000 zł, a All-on-6 45 000 zł. Cenę całej górnej protezy, nowoczesnej protezy całkowitej i elastycznej podaje gabinet po konsultacji.
Przy porównywaniu ofert sprawdź:
- czy cena dotyczy jednego łuku, czy kompletu górna plus dolna;
- ile wizyt i prób obejmuje;
- czy w cenie są korekty po oddaniu protezy;
- ile kosztuje podścielenie i naprawa.
Ofertę bez wyszczególnienia wizyt i korekt uważam za niemożliwą do porównania.
Czy protezę całkowitą można zrobić na NFZ?
Tak, ale tylko akrylową. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego obejmuje u dorosłych protezy ruchome akrylowe, całkowite i częściowe, nowe raz na 5 lat. Protezy na implantach, elastyczne, szkieletowe oraz All-on-4 i All-on-6 są płatne. Stomatolog na NFZ wykona protezę akrylową tylko wtedy, gdy poradnia ma umowę z funduszem na protetykę. Przed zapisem sprawdź w swoim oddziale NFZ, jak długa jest kolejka.
Kiedy zrobić protezę po usunięciu ostatnich zębów?
Proteza natychmiastowa może być założona od razu po usunięciu zębów, a ostateczną robi się po wygojeniu tkanek; termin wyznacza protetyk. Dzięki natychmiastowej pacjent nie czeka bez uzupełnienia.
Pierwsze dni gojenia zębodołu opisują zalecenia po wyrwaniu zęba. Przy implantach dochodzi zrastanie z kością, zwykle od 3 do 8 miesięcy, więc droga do overdenture lub mostu na całym łuku jest dłuższa niż do protezy osiadającej.
Czy przy braku zębów da się założyć protezę szkieletową albo most?
Nie, obie konstrukcje opierają się na zębach filarowych. Szkieletowa przenosi siły żucia przez cierń na zęby filarowe; ciernie i klamry opisuje budowa protezy szkieletowej. Most na własnych zębach opiera się na oszlifowanych zębach obok luki. Zostaje most na implantach.
Czy górna proteza może nie zakrywać podniebienia?
Osiadająca nie może, bo płyta na podniebieniu jest potrzebna do przyssania. Wersja bez podniebienia przy bezzębiu wymaga oparcia na implantach. Warunki takiego rozwiązania opisuje tekst o protezie górnej bez podniebienia.
Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u dentysty: rodzaj protezy, termin i koszt ustala protetyk po badaniu.
